Cách quản lý con cái hiệu quả tránh xa tệ nạn

(04:59:24 PM, 19/08/2025)
Xã hội hiện đại mang đến nhiều cơ hội phát triển cho trẻ, nhưng đồng thời cũng tồn tại không ít cám dỗ và tệ nạn như bạo lực, nghiện game, hút thuốc, sử dụng chất kích thích, hoặc sa vào các mối quan hệ xấu. Để con cái phát triển lành mạnh, cha mẹ cần có phương pháp quản lý vừa chặt chẽ, vừa thấu hiểu.

Đồng hành hơn là kiểm soát

Nhiều cha mẹ thường rơi vào việc kiểm soát hơn là đồng hành cùng con cái. Bởi vì bạn thiếu kiên nhẫn trong khi con trẻ lại chưa thể nhận thức vững vàng. Đây cũng là một trong những văn hóa phổ biến của cha mẹ người Việt, rằng “con cãi cha mẹ trăm đường con hư”. Chúng ta cũng cho rằng mình đủ kinh nghiệm và trải nghiệm để thay con quyết định các vấn đề của trẻ. Thay vì làm cho con hiểu ra vấn đề thì bạn là dùng quyền uy, vai trò của mình để chỉ đạo trẻ.

Bạn bắt buộc con trẻ phải chấp nhận lời nói, yêu cầu của mình một cách vô điều kiện và không được phản kháng lại. Những đứa trẻ “vô pháp” luôn thích sự đồng hành hơn là kiểm soát. Việc kiểm soát trẻ từ bé có thể hình thành nên tư tưởng phân tầng, cấp bậc. Trẻ dễ phát triển theo khuynh hướng không đúng với mong muốn.

Việc đồng hành cùng con cái là một cách quản lý con cái hiệu quả của các nước tiên tiến. Tại các nước Châu Âu, cha mẹ thường sẽ học cách làm bạn với con cái trước khi làm một người cha mẹ thực thụ. Họ kiên nhẫn tâm sự, chia sẻ, học cách khám phá cùng con để từ đó giúp trẻ hình thành nên nhận thức. Bạn có thể cùng con vui chơi, học tập với vai trò là một người bạn, một người dẫn dắt. Đây là cách giúp con trẻ được trưởng thành với tính độc lập, bác ái và mạnh mẽ.

Học cách lắng nghe

Các bậc cha mẹ hay cho rằng trẻ con vô lo vô nghĩ. Chúng có phải vất vả kiếm tiền và gánh vác gia đình như mình đâu mà có vấn đề cần giải quyết. Thật ra trẻ con cũng có những vấn đề của riêng mình. Vì vậy, chúng luôn có nhu cầu được lắng nghe, giãy bày. Người lớn đã từng trải qua thời thơ ấu nhưng chúng ta lại quên mình cũng cần được lắng nghe khi còn bé.

Nhiều cha mẹ quá bận rộn để nghe con tỉ tê về một ngày đến trường, một người bạn mới hay một lời khen. Mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái dần trở nên lỏng lẻo. Trẻ sẽ tự tìm một người khác để chia sẻ tâm sự. Hơn hết, chưa chắc là người mà con tìm đến sẽ cho con những định hướng đúng đắn.

Khi trẻ mở rộng môi trường sống của mình thì cũng là khi con có nhiều tâm sự. Việc tâm sự giúp bạn hiểu được con mình hơn. Từ đó đưa ra những định hướng có tính kịp thời và phù hợp dành cho con.

Hãy dành thật nhiều thời gian để nghe trẻ tâm sự. Biết đâu khi chúng lớn hơn và có những suy nghĩ độc lập rồi thì bạn chẳng còn cơ hội nữa. Bạn có thể tập thói quen dẹp bỏ các thiết bị công nghệ, chương trình ti vi để ngồi cùng trẻ mỗi ngày. Sự gần gũi về mặt khoảng cách và tinh thần sẽ giúp trẻ cảm thấy an toàn khi nói ra vấn đề của mình với cha mẹ.

Hướng dẫn con sống khoa học

Trẻ con được bắt đầu với sự tự do và thiếu kỷ luật. Bạn cần phải là người định hướng phong cách sống cho trẻ. Rèn luyện những kỹ năng về lối sống kỷ luật, khoa học. Hoặc đơn giản hãy cho trẻ biết đâu là những việc nên làm và việc làm đúng. Một lối sống ngăn nắp từ nhỏ ảnh hưởng lớn đến nhân sinh quan khi trưởng thành.

Việc hướng dẫn còn các thói quen lên thời gian biểu, hoạt động độc lập nên bắt đầu từ lúc trẻ biết nói. Cha mẹ có thể nhẹ nhàng thực hành mẫu để trẻ có thể ghi nhớ. Bạn cũng nên tạo cho trẻ những động lực, phần thưởng để trẻ cố gắng thực hiện. Khi con trẻ đã thành thạo các thói quen nhỏ, phụ huynh có thể tiến hành các bậc cao hơn.

Phụ huynh dễ dàng quản lý con cái hơn khi xây dựng những thói quen sống ổn định. Bạn sẽ nhanh chóng phát hiện khi con cái có các dấu hiệu bất thường. Vì vậy, phụ huynh có hướng giải quyết kịp thời, không để con định hướng lầm lạc.

Thấu hiểu về hành động và suy nghĩ của con

Sự thấu hiểu là một cách quản lý con cái hiệu quả mà cha mẹ bỏ quên. Đôi khi vì cách biệt tuổi tác mà phụ huynh không hiểu được suy nghĩ của con trẻ. Đồng thời, một số người lại nhìn nhận hành động của con bằng bộ óc trưởng thành. Có thể vì vậy mà trẻ vượt ra ngoài tầm kiểm soát của cha mẹ.

Sự thấu hiểu con cái giúp phụ huynh có góc nhìn sâu sắc đối với trẻ. Hiểu rõ con trẻ đang nghĩ gì giúp cha mẹ quản lý tốt hơn mọi khía cạnh đời sống của con. Điều này hạn chế sự xung đột, mâu thuẫn, tranh cãi. Hạn chế tối đa hệ lụy có thể xảy đến khi cha mẹ không cùng “chiến tuyến” với con trẻ.